Polska – mozaika naszych gór

Na podobieństwo murów, Karpaty i Sudety wyznaczają południowe granice naszego kraju.

Złożone w większości z niezbyt wysokich pasm kryją romantyczne przełomy rzek i bajkowo ukształtowane skały. Ponad dolinami piętrzą się ruiny świetnych niegdyś zamków, a w kotlinach rozwijają miasteczka, powstałe w dawnych czasach, gdy trakty wyznaczone biegiem największych rzek służyły kupcom wędrującym w poprzek gór z południa ku północy, zaś u podnóża gór – z zachodu na wschód.

Bogactwem Karpat i Sudetów są wody przesycone mineralnymi substancjami. Ich zdrowotne walory znane były od wieków, ale dopiero w XIX stuleciu wokół najcenniejszych źródeł wyrosły pensjonaty i urządzenia zdrojowe. Od tego czasu klimat, wody i pawilony kurortów służą gościom poszukującym zdrowia i wypoczynku. Zarówno latem jak zimą, bo wiele górskich stoków opleciono narciarskimi wyciągami.

Giewont, fot. Paweł Wroński (zdjęcie wykonane z kosza balonu podczas historycznego przelotu ponad granią Tatr zimą 2004 roku)

Niczym skalista wyspa, pośród falujących zalesionych grzbietów Karpat, wznoszą się ku niebu Tatry. Najwyższe z naszych gór imponują strzelistymi turniami i przepaścistymi kamiennymi urwiskami. Głębokie stawy, wypełniają wyżłobione w granicie polodowcowe cyrki, stanowiąc charakterystyczny element krajobrazu. W ciemnych taflach przeglądają się jak w lustrach tatrzańskie szczyty. Panuje wysokogórski klimat. Niskie temperatury, silne wiatry i nagłe, rzęsiste opady zwiększają trudności jakim muszą podołać śmiałkowie, którzy od ponad stu lat wdzierają się na wierzchołki turni. Z ponurym pięknem Tatr kontrastuje pogodna sceneria pobliskich Pienin. Wprawdzie tam także nie brak opadających pionowymi urwiskami ścian, ale biel wapiennych skał i bujna roślinność łagodzą ich grozę.

Zimą na Śnieżce, fot. Paweł Wroński
Zimą na Śnieżce, fot. Paweł Wroński

Starsze od Karpat o miliony lat Sudety, też mają koronne pasmo – Karkonosze. Wprawdzie są od Tatr o tysiąc metrów niższe, w nich również panuje surowy, wysokogórski niemal klimat. Ozdobą Karkonoszy są głębokie kotły, a z widokowego głównego grzbietu rozciągają się rozległe panoramy. Pośród innych, pokrytych lasami sudeckich pasm, bajeczną skalną scenerią wyróżniają się Góry Stołowe, a legendami i pradawną historią piętrząca się samotnie Ślęza.

Zamek w Chęcinach, fot. Paweł Wroński
Zamek w Chęcinach, fot. Paweł Wroński

Oprócz rozległych górskich łańcuchów na południu Polski, bliżej serca naszego kraju rozciągają się Góry Świętokrzyskie. W tamtejszych lasach drzemią równie barwne legendy. Na stokach wznoszą się zamkowe ruiny, a po górach niosą echem dźwięki kościelnych dzwonów z miast i miasteczek oraz z klasztorów wyrosłych przed wiekami.

Mauzoleum księcia Jeremiego Wiśniowieckiego w klasztorze na Świętym Krzyżu, fot. Paweł Wroński
Mauzoleum księcia Jeremiego Wiśniowieckiego w klasztorze na Świętym Krzyżu, fot. Paweł Wroński

Polskie góry tworzą interesującą, barwną mozaikę. Nie tylko krajobrazową. Równolegle bowiem do intensywnego rozwoju turystycznej infrastruktury z coraz większą pieczołowitością przywracane są zapomniane obyczaje, odkurzane są ludowe stroje, a na stoły wracają specyficzne, tradycyjne potrawy.

Kościół w Dębnie Podhalańskim, fot Paweł Wroński
Kościół w Dębnie Podhalańskim, fot Paweł Wroński

Powiązane artykuły:
Polska – Beskid Śląski, czyli u źródeł Wisły
Polska – Beskid-Żywiecki, czyli wokół Królowej Beskidów
Polska – Beskid Mały i Makowski, czyli papieskie góry
Polska – Gorce, czyli górska rozgwiazda
Polska – Pieniny, czyli świat motyli
Polska – Beskid Wyspowy, czyli góry niczym archipelag
Polska – Beskid Sądecki, czyli samo zdrowie
Polska – Beskid Niski to przede wszystkim doliny
Polska – Bieszczady, czyli legenda połonin
Polska – Tatry, czyli odrobina Alp w Karpatach

Reklamy

10 myśli w temacie “Polska – mozaika naszych gór

Skomentuj jeśli chcesz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.