Polska / Kwidzyn – Krypta Trzech Wielkich Mistrzów

W sklepionej ceglanej krypcie katedry w Kwidzynie odkryto trumny, w których spoczywali trzej wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego. Po udostępnieniu obiektu do zwiedzania latem 2010 roku, każdy może spotkać się w cztery oczy ze średniowiecznymi rycerzami.

Zakon krzyżacki istnieje ponad 800 lat. Na czele zgromadzenia stoi dziś 78. wielki mistrz. Jego dawnych poprzedników znamy przede wszystkim z kronikarskich przekazów i ściennych malowideł. Odkrycie w Kwidzynie miejsca pochówku aż trzech najwyższych dostojników zakonu z okresu średniowiecza stało się światową sensacją. Zaś udostępniona do zwiedzania krypta jest, obok zamku i katedry, kluczową turystyczną atrakcją miasta.

Rycerze zamiast niewiasty
Odkrycia dokonano niejako przypadkowo. Owszem, archeologowie poszukiwali miejsca pochówku – tyle że nie średniowiecznych rycerzy, ale błogosławionej Doroty z Mątowów, niewiasty, która w XIV w. dokonała ascetycznego życia właśnie tutaj, w Kwidzynie. Kiedy w 2006 r. skanowano georadarem katedralne podziemia, natrafiono na sklepione, ceglane krypty. Ich wnętrza kryły jednak nie jedną, ale trzy trumny, i to z męskimi szczątkami. Zapinki z brązu, strzępki drogocennych jedwabnych szat oraz skórzanego obuwia wskazywały, że to wysocy dostojnicy. Wyniki przeprowadzonych badań DNA i drobiazgowa analiza znaleziska umocniły przekonanie, że w krypcie pochowani są wielcy mistrzowie Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie: Werner von Orseln, Ludolf König von Wattzau oraz Henryk von Plauen.

Rekonstrukcja w krypcie
W uroczystym otwarciu zabytku wziął udział dr Bruno Platter, piastujący od 2000 roku godność wielkiego mistrza. Współczesna głowa zakonu potwierdziła, że są to jego jedyni średniowieczni poprzednicy odnalezieni na świecie. Do krypty można zajrzeć od góry, przez szklaną taflę, zaś po zejściu do wnętrza przyjrzeć się z bliska interesująco wykonanej rekonstrukcji. Przy jej aranżacji, podobnie zresztą jak w trakcie badań, pomocne były zachowane w górnym kościele katedry freski z przedstawieniami trzech mistrzów. Malowidła wykonano na początku XVI w. na polecenie biskupa Hioba von Dobenecka. Wiedząc, czyje szczątki kryje krypta, światły hierarcha zamiast nagrobnych tablic pozostawił potomnym artystyczne przesłanie. W nastrojowo oświetlonym wnętrzu krypty stoją dziś trzy relikwiarze, w których złożono doczesne szczątki wielkich mistrzów. Natomiast znalezione przy nich oryginalne przedmioty wypełniają przeszkloną gablotę. Zgromadzone w nich strzępy jedwabnych szat stanowią największą i najcenniejszą tego typu kolekcję w Polsce. Zidentyfikowano bowiem ponad 30 rodzajów delikatnej materii, również malowane złotem. Udało się odtworzyć ich kolory, w tym szkarłat i błękit, które wskazują niezbicie na najwyższe pochodzenie społeczne pochowanych. W ówczesnym świecie barwy takie mogli przywdziewać jedynie władcy. Wiadomo też z kronik, że zakonni podskarbi kupowali jedwab jedynie na cele liturgiczne, prezenty dla koronowanych głów oraz ubiór i wyposażenie komnat wielkich mistrzów.

Zdaniem naukowców 
Każdemu ciśnie się na usta pytanie: dlaczego na miejsce pochówku wybrano Kwidzyn? Dlaczego nie Malbork? Dlaczego nie Chełmno? Kwidzyn był przecież jedynie siedzibą komturii. Malbork zaś – kluczową twierdzą i siedzibą wielkich mistrzów, a Chełmno – szybko zyskującym na znaczeniu miastem, którego powstanie i rozwój zainicjował zakon. Mogły być po temu dwa powody. Pierwszy, prozaiczny – gdy ich chowano, nie istniał jeszcze malborski kościół św. Anny, a więc godna najwyższych dostojników zakonna nekropolia. Drugi, bardziej intrygujący – mistrzowie z kwidzyńskiej krypty nie zmarli naturalną śmiercią. Jednego przecież zamordowano, drugi odszedł ze świata ogarnięty szaleństwem, a trzeci zgnił w lochach oskarżony o zdradę. Kryjąc zwłoki w kwidzyńskiej krypcie, wyklętych za życia, odsunięto w cień również po śmierci.

INFO
Krypta znajduje się w podziemiach prezbiterium Katedry św. Jana Ewangelisty w Kwidzynie przy ul. Katedralnej 1. Można ją zwiedzać codziennie w godz. 10-18.
www.tajemnica-krypt.kwidzyn.pl
www.bogumil.wisniewski.ckj.edu.pl

Tekst był publikowany na łamach magazynu Świat. Podróże. Kultura” (wrzesień, 2011)

Reklamy

Skomentuj jeśli chcesz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s