Europa

Żelazną drogą na szczyt

Klamry i łańcuchy w górach poznał każdy kto choć raz szedł trudniejszą tatrzańską ścieżką.

Ale via ferraty są bardziej wyrafinowane. Po nich się po prostu wspina, używając zamontowanej wzdłuż szlaku stalowej liny. Nie, nie po to żeby się trzymać, ale żeby się cały czas asekurować. Dzięki temu każdy, nawet bez wspinaczkowego przygotowania, może próbować swoich sił na skalnych ścianach i graniach.

via-ferrata_6026Na szlaku i dla zabawy
Współcześnie istnieją dwa rodzaje via ferrat. Takie, które prowadzą na konkretne szczyty albo są fragmentami dłuższych szlaków. Zamontowano na nich zabezpieczenia ponieważ inaczej byłyby dla turystów niedostępne. Przyjemność z ich pokonywania jest podobna do tej, jakiej doznaje wspinacz w wysokich górach, zdobywając trudny szczyt. Inny rodzaj stanowią via ferraty, które służą tylko zabawie we wspinaczkę. Są montowane na skalnych ścianach, bardzo często w pobliżu miejscowości letniskowych. Wyzwaniem jest samo pokonanie trasy, która nie prowadzi do żadnego konkretnego celu. Przyjemność z przejścia takiej via ferraty ma quasi-sportowy charakter i jest namiastką wspinaczki skałkowej albo na sztucznych ścianach. Niezależnie od rodzaju, na via ferratach są klamry i stalowe stopnie. Ba, czasem nawet drabiny albo mostki przerzucone nad przepaściami. Najważniejsza jest jednak stalowa lina, ciągnąca się wzdłuż całego szlaku. Wpinamy się w nią przy pomocy dwóch lonż dołączonych do uprzęży wspinaczkowej. Lonże zakończone są karabinkami. Przy każdej kotwie mocującej stalówkę do skalnej ściany musimy całe urządzenie przepiąć.

Słyną z nich Dolomity
Z najpiękniejszych via ferrat słyną Dolomity. W nich zresztą ten właśnie sposób udostępniania skalnych dróg najbardziej się rozpowszechnił i dlatego zyskał włoskie miano (odpowiednikiem via ferraty w krajach niemieckojęzycznych jest Klettersteig). Gdzie szukać najpiękniejszych żelaznych dróg? Na Marmoladzie (3343 m), w masywie Rosengarten (są krótkie ale emocjonujące), w grupie Pale di San Martino (znacznie dłuższe, a widoki zapierają dech), albo w Dolomitach Brenty (długie, trudne, i w pięknej scenerii).

via-ferrata-Marmolady_014p

Odrobina historii
W krajach niemieckojęzycznych ubezpieczone drogi nazywa się Klettersteige. Ponieważ jednak upowszechniły się w latach 70. XX wieku w Dolomitach, stąd w powszechnym użyciu jest włoska nazwa via ferrata – żelazna droga. Początkowo zresztą używano we Włoszech via attrezzata – droga zaopatrzona (z włoskiego attrezzatura – wyposażenie). Na szerszą bowiem skalę, tego sposobu pokonywania górskich trudności zaczęło używać wojsko w czasie I wojny światowej. Front włosko-austriacki przebiegał wtedy w Dolomitach i paśmie Lagorai. Na urządzane na trudno dostępnych szczytach stanowiska, żołnierze taszczyli armaty oraz sprzęt inżynierski potrzebny do kucia tuneli i minowania. Idea ubezpieczania dróg w wysokich górach narodziła się jednak wcześniej, w pokojowych czasach. W Austrii. Pierwsze zabezpieczenia założył tam już w 1843 roku geograf Friedrich Simony na grani Dachsteinu (2995 m), ponieważ prowadził badania tego masywu. W 1869 roku li tylko dla rozrywki, założono podobne zabezpieczenia na Grossglocknerze (3798 m). Chociaż bowiem najwyższym szczytem  w habsburskim imperium był wówczas Ortler (3905 m) położony na granicy Tyrolu i Lombardii, to jednak opiewany przez poetów Wielki Dzwonnik stał się najpopularniejszym celem wycieczek. W 1873 roku z podobnych pobudek uzbrojono szlak na najwyższy szczyt Alp Bawarskich – Zugspitze (2962 m). W 1880 roku powstała żelazna droga na Midi d’Ossau (2884 m) w Pirenejach. Dopiero w 1903 roku powstały pierwsze takie szlaki w Dolomitach, na Marmoladzie (3343 m).

INFO
Włoski serwer z opisem dróg typu via ferrata i ich historii: www.vieferrate.it

Tekst był publikowany na łamach magazynu „Top Class” w 2009 roku, w ramach materiału pt. Relaks z adrenaliną. Ustęp pt. Odrobina historii pochodzi z materiału publikowanego na łamach magazynu „Świat. Podróże. Kultura.” w 2011 roku.

Reklamy

0 komentarzy dotyczących “Żelazną drogą na szczyt

Skomentuj jeśli chcesz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

%d blogerów lubi to: