Niko Pirosmani, gruziński Nikifor

Niko Pirosmani, a właściwie Nikolai Pirosmanaszwili (1862-1918), jest najsłynniejszym gruzińskim malarzem prymitywistą przełomu XIX i XX wieku.

Urodził się w Kachetii, współcześnie kluczowym regionie winiarskim kaukaskiego kraju. Nic więc dziwnego, że przez jego twórczość przewija się nader często wątek biesiady – supry. Stołu, na którym oczywiście nie brakuje wina. Jego barwne obrazy o baśniowej stylistyce mają zazwyczaj ciemną tonację. Są jednak pogodne, nierzadko tchną dziecięcą naiwnością. Na rodzimą kulturę malarz patrzy z sentymentem. Wyrozumiale.

Kapuściński opisał jego twórczość jako „gruziński prymityw nałożony na ruską secesję kupiecką„. Zaś epizod z jego życiorysu posłużył za kanwę przebojowej piosenki „Миллион алых роз” (Milion purpurowych róż) Ałły Pugaczowej. O artyście, który został żebrakiem, bo wyprzedał wszystko, aby obsypać piękną aktorkę milionem róż.

Wywodzący się z chłopskiej rodziny Pirosmani, zaczął dorosłe życie od służby na pokojach bogatej kupieckiej rodziny w Tbilisi. Dopiero tam nauczył się czytać i pisać. Potem był konduktorem na kolei. Wreszcie próbował zarabiać malowaniem. Dziś jego dzieła przechowują muzea w Tbilisi i w Signagi. Jeden z obrazów Pirosmaniego trafił do zbiorów Galerii Tretiakowskiej w Moskwie. Największą kolekcją szczyci się Signagi, kachetyńskie miasteczko rozsiadłe na płaskowyżu niczym na półce, z którego wzrok niesie ponad winnicami w dolinie Alazani po mury Wysokiego Kaukazu.

Tbilisi. Stare Miasto. Kopia obrazu Pirosmaniego tłem pamiątkowych fotografii, fot. Paweł Wroński
Tbilisi. Stare Miasto. Postacie z obrazów Pirosmaniego, tłem dla pamiątkowych fotografii, fot. Paweł Wroński

Jak kraj długi i szeroki, kopie obrazów Pirosmaniego zdobią restauracyjne wnętrza i witryny sklepów z tradycyjnymi produktami. Zresztą nie tylko w Gruzji. Ot, choćby kopia jednej z wersji jego supry znalazła się na elewacji prowadzonej przez rodowitych Gruzinów restauracji „Gaumarjos” w podwarszawskim Piasecznie. Ten obyczaj narodził się już za życia artysty, który utrzymywał się z malowania szyldów sklepowych, a nierzadko płacił obrazami restauratorom czy sklepikarzom za jedzenie.

W zagłębiu restauracyjnym jakie tworzą na tbiliskiej starówce lokale przy ulicy Rikinis Rigi, wystawiono planszę do pamiątkowych fotografii z postaciami z najsłynniejszych obrazów malarza. Jest „Żyrafa”, „Dziewczynka z balonikiem”, Gruzinska kobieta na leżance” i „Piękność Ortachali”. Wszystkie postacie mają zamiast twarzy owalne otwory, i każdy może dać swoje oblicze wybranej, a nawet… wcielić się w balonik.


INFO
Kolekcja obrazów Pirosmaniego w Signagi:
 http://museum.ge/


Materiał powstał w 2016 r. po lipcowej podróży studyjnej do Gruzji, zorganizowanej pod auspicjami Wizz Tours, platformy turystycznej, członka Wizz Air Group. Został opublikowany w portalu http://magazynswiat.pl w dziale <Akcje / Gruzja z Wizz Tours>.


Piosenka „Миллион алых роз” w wykonaniu Ałły Pugaczowej (www.youtube.com)

Жил был художник один,
Домик имел и холсты,
Но он актрису любил,
Ту, что любила цветы.
Он тогда продал свой дом,
Продал картины и кров,
И на все деньги купил
Целое море цветов.

Миллион, миллион, миллион алых роз
Из окна, из окна, из окна видишь ты,
Кто влюблен, кто влюблен, кто влюблен и всерьез,
Свою жизнь для тебя превратит в цветы.

Утром ты встанешь у окна,
Может сошла ты с ума?
Как продолжение сна,
Площадь цветами полна.
Похолодеет душа,
Что за богач здесь чудит?
А под окном чуть дыша,
Бедный художник стоит.

Миллион, миллион, миллион алых роз
Из окна, из окна, из окна видишь ты,
Кто влюблен, кто влюблен, кто влюблен и всерьез,
Свою жизнь для тебя превратит в цветы.

Встреча была коротка,
В ночь ее поезд увез,
Но в её жизни была
Песня безумная роз.
Прожил художник один,
Много он бед перенес,
Но в его жизни была
Целая площадь цветов!

 

Reklamy

Skomentuj jeśli chcesz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.