Litwa / Kowno – fantazje Čiurlionisa

Mikalojus Konstantinas Čiurlionis (1875-1911) – jeśli spolszczymy – Mikołaj Konstanty Czurlanis, był muzykiem, malarzem, grafikiem. Najwybitniejszym reprezentantem litewskiej kultury przełomu XIX i XX wieku.

Artystyczną karierę rozpoczął w dworskiej kapeli księcia Ogińskiego. Magnat, doceniając talent, sfinansował mu studia muzyczne w Warszawie. Po powrocie na Litwę, Čiurlionis ożenił się z poetką Sofiją Kymantaitė, i zaangażował w działalność artystyczną w Wilnie. Niestety wkrótce ujawniła się choroba psychiczna. Artysta trafił do szpitala w Czerwonym Dworze (dziś Marki pod Warszawą), gdzie wkrótce zmarł. Jego dorobek – dzieła malarskie, partytury (muzyki można także także wysłuchać), dokumenty i rzeczy osobiste, zgromadzono w Narodowej Galerii Sztuki w Kownie, której nadano jego imię.

Obrazy, które namalował mają baśniową stylistykę, nieco mistyczny klimat i są bogate treściowo. Niczym ilustracje bajek dla dzieci, lub gotowe szkice do filmu fantasy. Zupełnie, jakby artysta wyprzedził o sto lat (a może inspirował), twórców „Avatara”. Często malował całe cykle, nadając im ogólne tytuły sonat. Poszczególne obrazy nazywał wówczas tak jak części kompozycji muzycznych, np. na Saulės Sonata, czyli Sonatę Słońca z 1907 roku, składają się cztery obrazy: Allegro, Andante, Scherzo i Finale (wszystkie namalowane tą samą techniką – tempera na papierze; wymiary obrazów różnią się jedynie w nieznacznym stopniu).

otw_czurlanis_3751
Bogata kolekcja obrazów pędzla M.K. Čiurlionisa w Narodowej Galerii Sztuki w Kownie, złożony z 13 obrazów cykl Pasaulio Sutvėrimas – Stworzenie Świata (fragment tego cyklu jest także na zdjęciu otwierającym). Fot. Paweł Wroński

Niektóre cykle składają się z 2, 3, 4 obrazów, jak np. Triptikas Pasaka, czyli Bajkowy Tryptyk. Należące doń obrazy są jedynie ponumerowane: Pasaka I, Pasaka II i Pasaka III. Na inne cykle składa się nawet kilkanaście prac. W cyklu Pasaulio Sutvėrimas, czyli Stworzenie Świata, jest ich aż 13 (nie mają własnych tytułów, są jedynie ponumerowane).


Logo Nacionalinis M.K. Čiurlionio dailės muziejus

 

Narodowa Galeria Sztuki im. M.K. Čiurlionisa w Kownie (Nacionalinis M.K. Čiurlionio dailės muziejus): www.ciurlionis.lt
Strony poświęcone artyście: www.ciurlionis.eu
Kowno (Kaunas): www.visit.kaunas.lt

Reklamy