Wincentego Kadłubka powrót do Jędrzejowa

Wincenty Kadłubek pozostawił potomnym Chronica Polonorum (Kronikę polską), skarb dawnego piśmiennictwa, a zarazem bezcenne źródło wiedzy – łaciński zapis wdzięcznie pomieszanych z podaniami i legendami faktów z dziejów średniowiecznej Polski. Autor doprowadził swoje zapisy do 1202 roku, zmarł w 1223.

W 1218 roku kronikarz przybył do Jędrzejowa, by w cysterskim opactwie, które wcześniej hojnie wspierał, spędzić ostatnie lata życia. Wykształcony w najlepszych szkołach swych czasów – w Paryżu i Bolonii (stały się uniwersytetami na początku XIII wieku; wcześniej nie nadawały tytułów; to Kazimierz Sprawiedliwy w dyplomie z 1189 roku nazwał go mistrzem czyli magistrem, uznając jego wykształcenie i kompetencje do nauczania), był powiernikiem piastowskich książąt i królewskim spowiednikiem, upowszechnił nieznany wcześniej kult św. Floriana w Polsce i w 1208 roku doszedł do godności biskupiej. Diecezją krakowską zarządzał przez lat 10, a gdy uznał, że misję wypełnił, zwrócił się z prośbą do papieża Honoriusza III o zwolnienie z obowiązków, i przywdział zakonny habit. Zmarł jako prosty mnich cysterski, konsekwentnie trzymając się zasady, którą takimi słowami ujął na kartach swojej kroniki: „Wszystkich bowiem cnót matką jest pokora… Lecz temu się dziwię, że zwykło się ją u niskich częściej znajdować, niż nagradzać.”.

 

Napisana na początku XIII wieku przez Wincentego Kadłubka w języku łacińskim „Chronica Polonorum” została wydana po raz pierwszy w 1612 roku, dzieło przetłumaczone na język polski ukazało się drukiem jeszcze dwa i pół stulecia później – w 1862.

 

Postać Wincentego Kadłubka otoczono kultem dopiero po 1633 roku. Otwarto wtedy jego grób znajdując niemal nienaruszone zwłoki, które przeniesiono do specjalnie w tym celu wzniesionego mauzoleum. Do grobu Wincentego Kadłubka zaczęli szybko napływać pielgrzymi. Jednak prośba o beatyfikację skierowana przez synod polskich biskupów do Stolicy Apostolskiej w 1634 roku czekała na papieską decyzję ponad sto lat. Dopiero w 1764 roku Kongregacja Obrzędów zatwierdziła kult, a papież Klemens XIII wydał stosowną bullę i akt beatyfikacji się dokonał. Wincentego Kadłubka przyjęły wkrótce potem za patrona: archidiecezja warmińska oraz diecezje kielecka i sandomierska. W ikonografii utarł się obyczaj przedstawiania go w biskupim stroju z pastorałem i infułą u stóp. Od tego modelu odbiega figura kamienna w Jędrzejowie, przedstawiająca go jako zakonnika. Wystawiono ją w 1918 roku w 700. rocznicę przywdziana przez mistrza Wincentego cysterskiego habitu.

W 2018 roku, w 800. rocznicę przybycia bł. Wincentego Kadłubka do Jędrzejowa, do opactwa sprowadzono uroczyście jego relikwie, czyniąc z cysterskiej świątyni sanktuarium. Trwają starania o kanonizację błogosławionego Wincentego. Kiedy się zakończą, w poczcie polskich świętych pojawi się utalentowany kronikarz i pisarz, który swoim postępowaniem dowiódł, że duchowa droga życia była dla niego rzeczywiście służbą Bogu i ludziom. W zgodzie z cysterską regułą: „Bogu wszystko – sobie nic”.


Na koniec ciekawa myśl Kadłubka, jak ulał pasująca do współczesnej problematyki otwartości na świat, tolerancji, ciekawości i poszanowania odmienności.

„Wyznaję, że najzupełniej błądzą ci, którzy szlachectwa tron złoty nie w duszy, lecz we krwi wznoszą. Dlaczego? Albowiem szlachcicem jest ten, którego własna uszlachetnia cnota. […] Trzeba obeznać się z tem co nie znane, niż wyśmiewać się z rzeczy niewiadomych.”
Mistrz Wincenty Kadłubek: „Kronika polska”, t. II (68).

Miedzioryt punktowany według obrazu powstałego przed 1793 rokiem. Rycina z książki A.S. Naruszewicza „Historya narodu polskiego”, wydanej w Warszawie w 1803 roku, t. 4, przed s.1. (rycina pochodzi z portalu: www.ipsb.nina.gov.pl – kliknij w obrazek, dotrzyj do źródła)

 


Biografia i myśli mistrza Wincentego z kart jego kroniki: www.katedra.sandomierz.org
Postać bł. Wincentego Kadłubka w portalu Katedry na Wawelu: www.katedra-wawelska.pl
Archiopactwo cysterskie w Jędrzejowie: www.jedrzejow.cystersi.pl
(tam także obszerne materiały poświęcone bł. mistrzowi Wincentemu zwanemu Kadłubkiem)

Reklamy

Skomentuj jeśli chcesz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.