Europa Malta Spuścizna joannitów

Najstarsze budowle na Malcie

Często nazywane są świątyniami, choć na dobrą sprawę nie wiadomo do czego służyły. Ważąc słowa, specjaliści określają je mianem struktur. Megalityczne budowle na Malcie mają blisko 6 tysięcy lat. Póki co, podobne znaleziono jedynie na terenie Turcji, w Anatolii – Göbekli Tepe.

Ħaġar Qim – kompleks na południowo wschodnim wybrzeżu Malty, fot. Paweł Wroński

Kompleks na Gozo (fragment widoczny na zdjęciu otwierającym) – Tal-Ġgantija powstał około 3600 lat przed Chrystusem. Zachowały się tam dwie megalityczne struktury, zaliczane do najstarszych wolno stojących budowli na świecie.

Budowle na południowo wschodnim wybrzeżu Malty – Ħaġar Qim i Mnajdra, oddalone od siebie zaledwie 300 m, są nieco młodsze. Okres ich powstania datuje się na przełom IV i III tysiąclecia przed naszą erą. Zajmują niezamieszkałe tereny, łagodnie opadające ku morzu, flankowane od zachodu najwyższymi na wyspie Malta klifami Dingli, a od wschodu klifami, kryjącymi słynną Błękitną Grotę (artykuł poświęcony Blue Grotto: www.pawelwronski.blog).

Mnajdra przegląda się w wodach Morza Śródziemnego, fot. Paweł Wroński

Na stanowiskach archeologicznych na wyspie Malta dokonano najciekawszych odkryć i znaleziono mnóstwo artefaktów, z których największą sławę zyskała tzw. Maltańska Wenus. Ogromne zaciekawienie wzbudziły też kamiennie bloki zwane menhirami, z których największy waży około 20 ton (monolit o wysokości 3 m i szerokości 6 m). Z rejonu tych prastarych budowli świetnie widać niezamieszkałą wysepkę Filfla ze skalistymi klifami sięgającymi 60 m wysokości (rezerwat i ważne stanowisko ornitologiczne; poświęcony wysepce artykuł: www.pawelwronski.blog).

Maltańska Wenus w muzeum przy kompleksie Ġgantija na wyspie Gozo, fot. Paweł Wroński

Megalitycznych zespołów zachowało się więcej na maltańskim archipelagu, większość na głównej wyspie Malcie. Na liście UNESCO znalazły się jeszcze zespoły: Ta’ Ħaġrat usytuowany na peryferiach miasteczka Mġarr (o tamtejszych atrakcjach: www.pawelwronski.blog), Skorba w Żebbiegħ – jednostce administracyjnej gminy Mġarr, a w miejscowości Tarxien struktury pokryte bogatymi rytami i malowidłami.

U wejścia do rezerwatu archeologocznego Ħaġar Qim i Mnajdra, fot. Paweł Wroński

 

Najlepiej zachowane, a zarazem najstarsze zespoły budowli megalitycznych (w liczbie 5), usytuowane na wyspach Gozo i Malta, wpisano na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

 

Ponadto, jest jeszcze kilka – najprawdopodobniej – świątynnych kompleksów, mniejszych i jak się wydaje młodszych, zachowanych w gorszym stanie, bądź zniszczonych, których nie wpisano na listę UNESCO:
• na wyspie Gozo: Santa Verna w miasteczku Xagħra;
• na wyspie Malta: na polach koło Birżebbuġy – Borġ in-Nadur (zespół dał nazwę epoce w prehistorii archipelagu, mieszczącej się w przedziale czasowym 1500–700 lat p.n.e.), w Buġibbie – dziś na terenie, należącym do luksusowego hotelu Dolmen (www.dolmen.com.mt), w Naxxar – Tal-Qadi, nieopodal Marsaxlokk – zespół Tas-Silġ, na którego ruinach powstawały potem świątynie kolejnych ludów władających Maltą oraz zespół w pobliskim Xrobb l-Għaġin, a ponadto: Xemxija w miejscowości o takiej samej nazwie oraz Kordin w miasteczku Paola, nazywanym współcześnie także Corradino (ruiny prehistorycznych struktur po części zabudowano podczas usuwania zniszczeń z czasów II wojny światowej).


Megalityczne zespoły oraz inne obiekty zabytkowe Malty: www.heritagemalta.org

Zwiedzanie zabytkowych kompleksów Malty ułatwia Heritage Malta Multisite Pass (cena 50 euro) – zryczałtowana karta, umożliwiająca wstęp do 25 najcenniejszych obiektów i muzeów oraz kilku pozahistorycznych atrakcji ze zniżką 10% przy zakupie biletów: www.shop.heritagemalta.org

Reklamy

2 komentarze dotyczące “Najstarsze budowle na Malcie

  1. Wojciech

    Mam wątpliwości, czy najstarsze megalityczne sakralne kompleksy na Malcie są młodsze od tych znalezionych w Turcji. One są identyczne w swojej architekturze. Śmiem twierdzić, że pochodzą one z tego samego okresu a nawet prezentują tę samą cywilizację.

    Polubienie

Skomentuj jeśli chcesz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

%d blogerów lubi to: