W okolicach Spały

Opactwo cystersów w Sulejowie

Sulejowskie opactwo należy do najlepiej zachowanych zespołów cysterskich w Europie. Jego historia sięga 1176 roku, kiedy to książę Kazimierz, zwany później Sprawiedliwym ufundował w Sulejowie kościół i klasztor. Powierzył je opiece mnichów, sprowadzonych z Morimond w Burgundii.

Cystersi gospodarowali tutaj nieprzerwanie do roku 1819, kiedy to pod presją zaborców nastąpiła kasata zakonów na terenie dawnej Polski. Kościół oddano diecezji z przeznaczeniem na parafię, a obwarowania oraz budynki gospodarcze znalazły się w rękach prywatnych.

Cystersi wrócili do Sulejowa dopiero w 1986 roku. Jest więc dziś opactwo żywym miejscem kultu. W klasztornym kapitularzu urządzono jednak niewielkie muzeum, a w dawnych zabudowaniach gospodarczych, służących między innymi za spichrze, otwarto w latach 70. XX wieku Hotel Podklasztorze (tak się nazywa, sąsiadująca z klasztorem dzielnica Sulejowa), a później restaurację „Miód i Wino”, serwującą teraz wyrafinowane acz w nawiązaniu do tradycji zakonnej, skromne dania (https://pawelwronski.blog/2021/07/12/miod-i-wino-w-sulejowskim-opactwie/).

Kluczową budowlą zespołu opactwa jest położona w centralnej części późnoromańska bazylika pw. św. Tomasza Kantuaryjskiego. Jej budulcem jest piaskowiec szydłowiecki. Trójnawowa budowla wzniesiona została na planie krzyża łacińskiego. Zgodnie z nakazującą skromność regułą cysterską – zmodyfikowaną przez św. Bernarda z Clairvaux regułą św. Benedykta – nad skrzyżowaniem nawy głównej i transeptu wznosi się jedynie sygnaturka. Kościół nie posiada wież. Od zachodu prowadzi do świątyni romański portal, a fasadę zdobi dodatkowo potężna rozeta z zachowanym częściowo maswerkiem. W wyposażeniu dominuje dziś barok i rokoko, choć zachowały się cenne detale i sprzęty średniowieczne – romańskie i gotyckie. Sklepienia w kościele są już wczesnogotyckie kolebkowo-żebrowe. Przenoszenie ciężaru sklepień poprzez żebra było wynalazkiem cysterskich architektów, i to dzięki nim rozwinęła się strzelista architektura gotycka, ze ścianami przeprutymi wysokimi oknami z ostrymi łukami, wypełnionymi delikatnymi kamiennymi dekoracjami – maswerkami.

Klasztor miał ponadto wyposażenie obronne. Zespół opactwa otoczono murami z kilkoma wieżami w obwodzie. Niewiele brakowało żeby owa inkastelacja, dokonana po najazdach tatarskich w okresie od XIV do XVI wieku, przyczyniła się do upadku klasztoru, bowiem podczas potopu zakonnicy udzielili gościny uchodzącemu ze stolicy Janowi Kazimierzowi, a wojska szwedzkie niedługo potem zdobyły i splądrowały opactwo.

Do szeregu zacnych gości opactwa należeli także Władysław Łokietek, o którego koronację wystąpili do papieża polscy możnowładcy i rycerstwo tak zwaną supliką sulejowską w 1318 roku oraz król Władysław Jagiełło, który zatrzymał się tutaj i spotkał z gromadzącym się rycerstwem przed bitwą pod Grunwaldem w roku 1410.

Scenerię sulejowskiego opactwa wykorzystywali wielokrotnie filmowcy. Kręcono tu między innymi sceny do filmów Pan Wołodyjowski i Potop.

Opactwo cystersów w Sulejowie: http://sulejow.cystersi.pl/

„Pomniki Historii” to filmy przygotowane przez Narodowy Instytut Dziedzictwa we współpracy z TVP Kultura.

Opactwo jako zabytek sztuki i kultury romańskiej w Polsce: https://zabytek.pl/pl/obiekty/sulejow-sulejow-zespol-opactwa-cystersow-2

Żywot św. Tomasza Kantuaryjskiego, patrona cysterskiej bazyliki w Sulejowie: https://pl.wikisource.org/wiki/%C5%BBywot_%C5%9Bwi%C4%99tego_Tomasza,_Arcybiskupa_Kantuaryjskiego

Hotel Podklasztorze – historia i genius locci opactwa cystersów: https://hotelpodklasztorze.pl/historia/

Fotografuję wnętrze kościoła sulejowskiego opactwa, fot. jednej z moich koleżanek 🙂

0 komentarzy dotyczących “Opactwo cystersów w Sulejowie

Skomentuj jeśli chcesz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

%d blogerów lubi to: