FFB Z zielnika warszawskiego trawnika

Żółtlica – szkodliwy chwast czy pożyteczne ziele?

Do „odkryć” botanicznych, dokonywanych na spacerach z psem dołączam żółtlicę. Jej drobne kwiatki – żółte koszyczki otoczone najczęściej pięcioma białymi płatkami, rzucają się w oczy, bo roi się od nich na warszawskich trawnikach.

Żółtlica drobnokwiatowa (Galinsoga parviflora) i jej bliska kuzynka żółtlica owłosiona (Galinsoga ciliata lub quadriradiata) oraz ich mieszańce przez jednych uważane są za chwasty, więc doradzają jak i czym je zwalczać, inni podkreślają ich lecznicze właściwości oraz walory spożywcze, podsuwając sposoby zastosowania w ziołolecznictwie i w kuchni. Tych z warszawskich trawników w kuchni bym nie stosował ani tym bardziej do leczenia, bo siłą rzeczy oprócz pożytecznych wchłonęły z pewnością liczne szkodliwe związki, ale jeśli natkniecie się na żółtlicę gdzieś dalej, w plenerze za miastem, to skosztować nie zawadzi.

Żółtlica drobnokwiatowa na warszawskim trawniku, fot. Paweł Wroński

Ocena żółtlicy zależy oczywiście od perspektywy. Z punktu widzenia rolnika, zwłaszcza jeśli uprawia ziemniaki, jest szkodliwa bo przechwytuje z gleby związki przydatne jego płodom. Z punktu widzenia turysty czy osoby zainteresowanej eksperymentowaniem w kuchni, sprawa wygląda zgoła odmiennie. Rzecz ciekawa, że ta wszędobylska obecnie roślina wywodzi się z Kolumbii, gdzie sprzedawana jest na targowiskach pod nazwą guasca. Używa się jej chociażby do przyrządzenia popularnej tam zupy ziemniaczanej – Ajiaco Bogotano. Podobnie, żółtlica cieszy się popularnością w Chile, Peru i Ekwadorze, czyli w krajach andyjskich. Do Europy z Andów przywieziono żółtlicę drobnolistną pod koniec XVIII stulecia, żeby wzbogacić ogrody botaniczne Madrytu i Paryża. W jej łacińskiej nazwie odnajdujemy echa tamtych czasów, ponieważ uhonorowano nią hiszpańskiego botanika i lekarza Don Mariano Martineza de Galinsoga, który ją do Europy sprowadził. Choć klimat jest odmienny, szybko się przystosowała i rozsiała. Wystarczy wspomnieć, że na północy Polski odnotowano jej obecność po raz pierwszy w 1807 roku, a już 50 lat później występowała na południowych ziemiach naszego kraju. Teraz jest już na wszystkich kontynentach poza obszarami pokrytymi wiecznym śniegiem i zmarzliną. Kwitnie od maja do października, a nawet do listopada – praktycznie – do pierwszych mrozów, których nie jest w stanie przetrzymać. Ale jej nasiona są; w glebie potrafią przetrwać nawet kilka lat. Żółtlica owłosiona została sprowadzona do Europy nieco później, już w XIX stuleciu ale równie szybko rozsiała się po całym kontynencie.  W Polsce po raz pierwszy odnotowano jej obecność w 1876 roku.

Żółtlica drobnokwiatowa na warszawskim trawniku, fot. Paweł Wroński

Żółtlica – niedoceniane dzikie warzywo. Właściwości i zastosowanie – artykuła Łukasza Łuczaja na łamach Wyborczej: https://magazyn-kuchnia.pl/magazyn-kuchnia/7,121955,20571394,zoltlica-niedoceniane-dzikie-warzywo-wlasciwosci-i-zastosowanie.html Autor wyjaśnia m.in. dlaczego lepiej nie używać żółtlicy i innych pożytecznych roślin z miejskich trawników.

Żółtlica uciążliwy chwast czy cudowne ziele? Właściwości i zastosowanie żółtlicy: https://magicznyzielnikdziewanny.com/2020/10/20/zoltlica/ Autorka, przedstawiająca się jako wróżka 🙂 podaje ciekawe przepisy na medykamenty z żółtlicy.

Żółtlica – Galinsoga w ziołolecznictwie: http://rozanski.li/338/zltlica-galinsoga-w-ziololecznictwie/

Żółtlica drobnokwiatowa: https://atlas.roslin.pl/plant/7028

Żółtlica owłosiona: https://atlas.roslin.pl/plant/7029

0 komentarzy dotyczących “Żółtlica – szkodliwy chwast czy pożyteczne ziele?

Skomentuj jeśli chcesz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

%d blogerów lubi to: